Werken met statushouders
Steeds meer werkgevers ontdekken de meerwaarde van werken met statushouders. Zij brengen motivatie, talent en een frisse blik mee. Tegelijkertijd kan er veel op je afkomen als je een statushouder in dienst wil nemen.
Statushouders
Als werkgever kun je met verschillende groepen nieuwkomers te maken krijgen. Ze lijken soms op elkaar, maar de regels verschillen. Hieronder leggen we het kort uit:
- Statushouders zijn mensen die zijn gevlucht en een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij mogen in Nederland wonen en werken.
- Asielzoekers wachten nog op een besluit over hun verblijfsvergunning. Werken mag onder strikte voorwaarden.
- Oekraïense vluchtelingen (officieel: ontheemden) mogen tijdelijk in Nederland werken zonder vergunning.
- Arbeidsmigranten komen meestal uit EU-landen om hier (tijdelijk) te werken. Zij zijn niet gevlucht, maar komen voor werk.
- Nog niet gekoppeld aan een gemeente. Vaak is de procedure nog niet afgerond en is er nog geen inburgering gestart.
- Wel gekoppeld aan een gemeente, maar nog niet toegewezen aan een woning. Inburgering is nog niet gestart.
- Woont in een toegewezen woning. Inburgering is gestart, vaak met taalles drie dagdelen per week. Fulltime werken is dan meestal (nog) niet haalbaar.
Voorwaarden voor werken met statushouders
In alle drie de situaties mogen statushouders werken: in loondienst, als zzp’er, stagelopen of vrijwilligerswerk doen. Je hoeft géén tewerkstellingsvergunning (TWV) aan te vragen. Pas bij 3 valt de statushouder onder de verantwoordelijkheid van de gemeente en de Participatiewet. In situatie 1 of 2 is er geen gemeentelijke taak en zijn er geen subsidies beschikbaar.
De voordelen van werken met statushouders
- Gemotiveerde en loyale werknemers
- Nieuwe kennis en vakmanschap
- Oplossing voor personeelstekort
- Maatschappelijk verantwoord ondernemen
- Ondersteuning en financiële regelingen
Aandachtspunten
Draagvlak
Voordat je begint, is het belangrijk dat er draagvlak is vanuit het bestuur of management. Bereid ook het team waarin de statushouder komt te werken goed voor op de komst van de nieuwe collega. Hun steun maakt het verschil. Weten hoe je dat aanpakt? Lees de handreiking van SER.
Begin klein
Start met één of enkele statushouders. Zo is er ruimte om te leren en om later op te schalen.
Taal en cultuur
Statushouders spreken soms nog niet (vloeiend) Nederlands en zijn vaak gewend aan andere werkculturen. Dat kan invloed hebben op hoe ze communiceren, werken of omgaan met gezag. Dit is logisch en meestal goed op te vangen met een beetje extra aandacht. Wees je als werkgever bewust van mogelijke verschillen in communicatie, hiërarchie of werkgewoonten. Stel vragen, leg dingen uit en kijk samen naar oplossingen. Het helpt als er binnen je team bewustzijn is over deze verschillen. Een kleine aanpassing kan al veel doen, zoals taalles op de werkvloer, het gebruik van pictogrammen of foto’s, eenvoudige werkinstructies of vertaalapps voor basiscommunicatie.
Begeleiding
Statushouders en andere nieuwkomers hebben baat bij een vast aanspreekpunt. Zoek collega’s die openstaan voor een rol als buddy of werkbegeleider. Werkcentrum Noordoost-Brabant kan je daarbij helpen. Er zijn verschillende mogelijkheden, zoals een buddyprogramma of begeleiding via een interne of externe jobcoach.
Inburgering
De meeste statushouders gaan drie dagdelen per week naar school als onderdeel van hun inburgering. Dit betekent dat ze vaak niet fulltime kunnen werken.
Dat vraagt wat flexibiliteit in de planning.
Veiligheid
Zorg dat je nieuwe collega ook veilig kan werken. Er bestaan VCA-trainingen speciaal voor mensen die nog niet vloeiend Nederlands spreken.
- VCA-cursus – heftruck en veiligheid training
- VCA-cursus – High5 For You
- VCA Anderstaligen – SosyTraining